zadzwoń:

22 455 56 01

Jeżeli potrzebujesz pomocy odwiedź nasze:

Centrum Wiedzy

lub

Zadzwoń 

Jeśli masz pytanie

zadzwoń:

22 455 56 00

lub

Wypełnij formularz kontaktowy

Oddzwonimy do Ciebie 

 

21 lipca 2017

Nie czekajmy na przedawnienie kary porządkowej


Jeśli zawiadomienie o nałożeniu kary porządkowej zostało przesłane przed terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego, kara nie ulegnie przedawnieniu razem z nim. Jeszcze przez 8 kolejnych lat organ podatkowy może domagać się jej zapłaty.  

Jeśli kara porządkowa została nałożona na przedsiębiorcę przed terminem przedawnienia zobowiązania, którego dotyczyła, to fiskus może dochodzić kary nawet po wielu latach. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny, karę porządkową można egzekwować przez prawie 8 lat po przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Fiskus ma trzy lata na nałożenie kary, jeśli wezwany podatnik uchyla się od obowiązków i 5 lat na jej wyegzekwowanie, a zatem jeśli karę otrzyma tuż przed terminem przedawnienia zobowiązania w sumie okres dochodzenia kary wyniesie niemal 8 lat.

Obowiązek zapłaty kary nałożonej ostatecznym postanowieniem trwa aż do momentu jej przedawnienia, a nie do terminu przedawnienia zobowiązania. Problem może wydawać się z pozoru niezbyt poważny – kwota 2800 zł (czyli najwyższa kwota kary jaką w 2017 może otrzymać przedsiębiorca) nie jest bowiem wielką kwotą. Należy jednak wziąć pod uwagę, że organy podatkowe nakładają na tego samego podatnika (lub jego pełnomocnika) nawet kilkanaście kar, w związku z każdym wezwaniem i wtedy zbiorcza kwota kary może wzrosnąć nawet do kilkudziesięciu tysięcy złotych.


Kara porządkowa to środek przymusu podatkowego – nie przedawnia się wraz z zobowiązaniem

NSA w sporze o to czy doręczenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej już po przedawnieniu zobowiązania podatkowego spowoduje, że podatnik będzie musiał ją zapłacić, orzekł na niekorzyść podatników (wyrok NSA z 10 marca 2017 r.- II FSK 3123/15).

Wyrok ten dotyczył spółki, która nie dostarczyła dokumentów, mimo wezwania przez wójta gminy do przedłożenia wykazu wartości budowli położonych na terenie gminy zgłoszonych do opodatkowania za 2009 r. Zwróciła się natomiast o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów do 3 października 2014 r. i przedstawiała wówczas płytę CD z wyciągiem z ewidencji. Fiskus uznał to za niewystarczające i, ponieważ jego zdaniem spółka bezzasadnie odmówiła okazania przedmiotu oględzin, nałożył na nią najwyższą możliwą karę porządkową w wysokości 2800 zł. Sprawa trafiła do sądu, ponieważ firma uznała, że robiła wszystko co mogła, by przedstawić wymagane dokumenty. Dodatkowo postanowienie o zastosowaniu kary zostało jej doręczone już po przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Spółka uznała więc, że wraz z przedawnieniem zobowiązania przedawnia się też prawo do nałożenia kary porządkowej. Stanowisko sądu było inne. Według NSA, uznanie, że kara porządkowa może być egzekwowana jedynie do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego lub prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie, jest bezzasadne. Mogłoby to bowiem osłabiać rolę kary jako środka przymusu w postępowaniu podatkowym.

Obowiązek zapłaty kary nałożonej ostatecznym postanowieniem trwa zatem do momentu upływu terminu przedawnienia kary. Dlatego może być ona egzekwowania także po zakończeniu postępowania. Wymierzona kara porządkowa przedawnia się dopiero po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Fiskus ma też trzy lata na nałożenie kary, jeśli wezwany podatnik uchyla się od obowiązków, tak więc teoretycznie przez 8 lat obowiązek zapłaty nie wygasa.

Ile wynosi kara porządkowa i kto może ją otrzymać

Karę porządkową nakłada w formie postanowienia organ podatkowy prowadzący daną sprawę. Ukarany ma do dyspozycji dwie możliwości obrony: złożenie zażalenia lub wniosek o uchylenie kary. Wniosek o uchylenie kary porządkowej składa się w ciągu 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o jej nałożeniu. Wniosek taki musi być oparty na przesłankach, które potwierdzają istnienie przyczyn usprawiedliwiających niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków wobec fiskusa. Kara porządkowa zostaje anulowana, jeżeli ukarany wykaże bezprawność jej nałożenia albo poda powody usprawiedliwiające jego zachowanie.

Maksymalna kara porządkowa jaką może wymierzyć organ podatkowy wynosi w 2017 (tak samo jak i w 2016) 2800 zł. Może być ona nałożona na stronę postępowania podatkowego, pełnomocnika strony, świadka lub biegłego, którzy mimo wezwania organu podatkowego w calu złożenia wyjaśnień i przedłożenia właściwych dokumentów:

  • nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny,
  • bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa (ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach),
  • bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem.

Newsletter_2

Karze takiej mogą też podlegać:

  • osoby trzecie, które bezzasadnie odmawiają okazania przedmiotu oględzin,
  • uczestnicy rozprawy, którzy poprzez swoje niewłaściwe zachowanie utrudniają jej przeprowadzenie,
  • osoby, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowanie ksiąg podatkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach (biura rachunkowe), jeżeli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach.

Kara porządkowa nie może zostać nałożona w toku czynności sprawdzających. Dlatego też zignorowanie wezwania organu podatkowego do stawienia się lub dokonania określonej czynności nie jest zagrożone karą, dopóki nie wynika ono z prowadzonego przez organ postępowania podatkowego lub kontrolnego. Jednak mimo wszystko lepiej nie ignorować wezwań. Taka postawa podatnika może bowiem spowodować wszczęcie postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, a wówczas fiskus będzie już mógł zastosować karę porządkową.