zadzwoń:

22 455 56 01

Jeżeli potrzebujesz pomocy odwiedź nasze:

Centrum Wiedzy

lub

Zadzwoń 

Jeśli masz pytanie

zadzwoń:

22 455 56 00

lub

Wypełnij formularz kontaktowy

Oddzwonimy do Ciebie 

 

15 grudnia 2015

Zmiany w ustawie o rachunkowości dotyczące wszystkich podmiotów

Po lipcowej nowelizacji ustawy o rachunkowości, poza zmianami dotykającymi małe jednostki, od 1 stycznia 2016 r. zaczną obowiązywać także nowe regulacje dotyczące wszystkich podmiotów. Warto sprawdzić, czy i w jakim stopniu firmowe oprogramowanie wspiera najnowsze zmiany prawny.

Nowela ustawy o rachunkowości wprowadziła w art. 4 nowy ust. 4a, którym dokonano zmian w zakresie stosowania zasady istotności. Zapisano w nim, że „informacje wskazane w sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań”. Poszczególnych pozycji nie można natomiast uznać za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne. W praktyce oznacza to konieczność rozstrzygnięcia, czy jakaś niewielka kwota (np. dwunastomiesięczna opłata za dostęp do internetu) powinna być rozliczana międzyokresowo. Kolejną kwestią wymagającą decyzji jest rozstrzygnięcie w jaki sposób dokonywać rozliczeń całych grup transakcji (np. rezerw na odprawy emerytalne, rezerw gwarancyjnych czy korekt przychodów). Krajowe procedury audytowe mówią, że za nieistotne można uznać kwoty rzędu 0,5-1% wartości przychodów. Z kolei regulacje zawarte w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości mówią o kwotach rzędu 1,3% wartości przychodów. Każda jednostka określa je jednakże samodzielnie; ma natomiast obowiązek opisania i sparametryzowania stosowanych zasad istotności.

Nowelizacja wprowadziła ponadto zmiany w zakresie rozliczania wartości firmy oraz kosztów zakończonych prac rozwojowych, które dotychczas należało rozliczać w ciągu pięciu lat. Czasami jednak jednostki ponosiły wysokie nakłady na prace rozwojowe i musiały je amortyzować właśnie w okresie pięcioletnim. Po nowelizacji można amortyzować tego rodzaju wydatki przez okres ekonomicznej użyteczności skutków tych prac. W odniesieniu do wartości jednostki, poprzednie regulacje nakazywały rozliczanie jej w okresie 5 lat lub w uzasadnionych przypadkach – 20 lat. Obecnie także w tym przypadku rozliczenie następuje przez okres ekonomicznej użyteczności, co w praktyce oznacza, że wartość firmy będzie można amortyzować przez okres nawet 30 czy 50 lat.

Nowela zmieniła także wzór bilansu, rachunku zysków i strat, a także zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym. Jedną ze zmian wprowadzonych do bilansu jest to iż: w aktywach bilansu w pozycji należności długoterminowe, inwestycje długoterminowe oraz należności krótkoterminowe pojawia się pozycja „od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 37d UoR „zaangażowanie w kapitale” jest to jakikolwiek udział w kapitale innej jednostki mający charakter trwałego powiązania.

Kolejna zmiana to przeniesienie należnych wpłat na kapitał (fundusz) podstawowy oraz udziałów (akcji) własnych z pasywów bilansu. Będą one prezentowane w aktywach bilansu jako osobny punkt, obok aktywów trwałych i aktywów obrotowych.

W RZiS zniknęły pozycji Zysków i Strat nadzwyczajnych. Obecnie jednostki będą zobowiązane do ujawnienia w dodatkowych informacjach i objaśnieniach informacji o kwocie i charakterze poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub takich, które wystąpiły incydentalnie.

Zmienione przepisy rozszerzyły grupę jednostek zobowiązanych do sporządzania sprawozdania z działalności. Do grupy firm zobowiązanych do sporządzania takiego sprawozdania dodano spółki jawne i komandytowe, których wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność, są spółki akcyjne, spółki z o.o., spółki komandytowo-akcyjne bądź spółki z innych państw o podobnej do nich formie prawnej. Rozszerzono również zakres prezentowanych w tych sprawozdaniach informacji (m.in. informacji o udziałach własnych).

Wymogi dotyczące sprawozdań skonsolidowanych

Do sporządzenia sprawozdań skonsolidowanych są zobligowane podmioty, które nie przekroczyły dwóch z trzech parametrów:

- sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w wysokości 38 400 000 zł.

- przychodów netto ze sprzedaży produktów i towarów za rok obrotowy w wysokości 76 800 000 zł

- średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty 250 osób.

Ponadto obowiązek sporządzania sprawozdań skonsolidowanych dotyczy jednostek, które dokonały wyłączeń konsolidacyjnych. Chodzi zatem o podmioty, które przekroczyły co najmniej dwie z trzech niżej wymienionych wartości:

- suma aktywów bilansu 32 mln

- przychody netto 64 mln zł

- Zatrudnienie: 250 osób.

Przed końcem roku bilansowego, warto sporządzić przykładowe sprawozdanie by sprawdzić czy przed lub po wyłączeniach jednostka nie kwalifikuje się do sporządzenia obowiązkowego sprawozdania skonsolidowanego.

Nowela ustawy wprowadziła także kilka istotnych nowości i zmian w definicjach. Wprowadzono m.in. nowy termin: zaangażowanie w kapitale. Określenie to oznacza jakikolwiek udział w kapitale innej jednostki, mający charakter trwałego powiązania. Trwałe powiązanie z kolei występuje w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie udziału w kapitale jednostki stowarzyszonej, chyba że zbycie udziału w krótkim okresie od dnia jego nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub podjęcie innych aktywnych działań dotyczących zbycia. Oznacza to, że nawet posiadanie jednej akcji i chęć jej zatrzymania, powoduje, że mamy do czynienia z zaangażowaniem w kapitale.

Zmieniła się także definicja dotycząca znaczącego inwestora. W obecnym brzmieniu znaczącym inwestorem jest jednostka będąca spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, która posiada zaangażowanie w kapitale innej jednostki i wywiera na nią znaczący wpływ. Nawet jeden udział wskazuje na to, że jednostka jest uznana za znaczącego inwestora.

Nowela wprowadziła także nowy rodzaj sprawozdania. Chodzi o sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej (nowy art. 6a). Sporządzają je jednostki działające w przemyśle wydobywczym lub zajmują się wyrębem lasów pierwotnych przy zachowaniu pewnych, określonych progów zatrudnienia i bilansu (zatem dotyczy to tylko specyficznej grupy firm).

Zmienione przepisy rozszerzyły krąg osób odpowiedzialnych za poprawność sprawozdań. Po zmianach za sprawozdanie finansowe jednostki i pozostałe sprawozdania odpowiedzialny jest kierownik jednostki i członkowie rady nadzorczej. Ich odpowiedzialność dotyczy także tego, by dział księgowy dysponował odpowiednim i aktualnym oprogramowaniem.

Jak zastosować się do zmian w programach Sage?

Użytkownicy programów Sage Symfonia, zarówno w wersji ERP, jak i Finanse i Księgowość maja kilka możliwości stosowania nowych sprawozdań finansowych. Nowe wersje sprawozdań finansowych zostaną uruchomione i automatycznie wgrane w najnowszych wersjach programu. Nastąpi wówczas automatyczne przepięcie planu kont, używanych przez jednostkę, a następnie pojawi się możliwość korekty danych dla pozycji sprawozdań (pojawi się kolumna z danymi porównawczymi). Osoby, które rozpoczną korzystanie ze sprawozdania w starszej wersji programu, po uruchomieniu aktualizacji dostaną zaktualizowane wersje sprawozdań finansowych. Program znajdzie i zaktualizuje standardowy wzór sprawozdania, dodatkowo podpinając aktualny plan kont, tak by zminimalizować wkład pracy użytkownika. Użytkownicy starszych wersji Symfoni (bez aktualizacji) oraz użytkownicy, którzy posiadają mocno zmodyfikowany dla własnych potrzeb wzór bilans, mają możliwość ręcznego modyfikowania sprawozdań. W takiej sytuacji także plan kont trzeba zaktualizować ręcznie. W przypadku problemów związanych z ręczną aktualizacją, istnieje możliwość wsparcia konsultantów.