zadzwoń:

22 455 56 01

Jeżeli potrzebujesz pomocy odwiedź nasze:

Centrum Wiedzy

lub

Zadzwoń 

Jeśli masz pytanie

zadzwoń:

22 455 56 00

lub

Wypełnij formularz kontaktowy

Oddzwonimy do Ciebie 

 

02 września 2017

Badania lekarskie pracowników – co pracodawca powinien wiedzieć?

 

Badania lekarskie mają na celu ochronę zdrowia pracowników i są jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Właściwe monitorowanie ważności badań lekarskich i zapewnienie wszystkich wymaganych zaświadczeń może ustrzec pracodawcę przed poważnym konsekwencjami finansowymi a nawet karnymi.

 


Obowiązki pracodawcy

Pracodawca jest odpowiedzialny za skierowania pracownika na badania lekarskie przed dopuszczeniem go do pracy. Ponadto, pracodawca pokrywa koszty wszystkich obowiązkowych badań lekarskich: wstępnych, okresowych, kontrolnych i końcowych.

Dodatkowo w przypadku badań okresowych i kontrolnych, które dotyczą osób już zatrudnionych, pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikowi wynagrodzenia za czas spędzony na badaniach. Jeśli badania okresowe lub kontrolne odbywają się po godzinach pracy, przepisy prawa nie odnoszą się do sposobu rozliczenia czasu spędzonego przez pracownika na badaniach. W praktyce uznaje się, że pracownikowi przysługuje w takim przypadku wynagrodzenie lub odbiór czasu wolnego na zasadach rozliczania pracy w godzinach nadliczbowych. Jeśli zaś pracownik w celu odbycia tych badań musi dojechać do innej miejscowości, należy mu się zwrot poniesionych kosztów, tak jak w przypadku podróży służbowej. Zasady te nie dotyczą badań wstępnych, ponieważ w momencie dokonywania badań stron nie łączy jeszcze stosunek pracy (kandydat na pracownika nie może zostać dopuszczony do pracy bez orzeczenia o zdolności do wykonywania pracy).

 

audytorA


Czy kierujący samochodami służbowymi wymagają dodatkowych badań?

Niektóre rodzaje pracy wymagają szerszego zakresu diagnostyki i otrzymania dodatkowych zaświadczeń o zdolności do pracy. Dotyczy to m.in. zawodowych kierowców. Prowadzenie pojazdów wymaga sprawdzenia zdolności potencjalnego pracownika pod kątem sprawności psychoruchowej. O ile nie ma wątpliwości, że takie badania powinien posiadać pracownik zawodowo zajmujący się kierowaniem pojazdami, pracodawcy często zastanawiają się, czy badania powinni posiadać również pracownicy kierujący samochodami służbowymi lub wykorzystujący samochody prywatne do celów służbowych.

Obowiązek badań psychoruchowych nałożony został na kierowców zawodowych, w związku z tym posiadanie takich badań nie jest wymogiem dla pracownika, który w ramach swoich obowiązków służbowych kieruje samochodem służbowym lub używa samochodu prywatnego na potrzeby firmy. Jednak to pracodawca zobowiązany jest do przedstawienia zakresu obowiązków pracownika na skierowaniu na badania lekarskie, a od lekarza orzecznika zależy, czy uzna, że wykonywanie danej pracy wymaga dodatkowych badań.

 

Zmiana zakresu obowiązków – czy konieczne są nowe badania?

Orzeczenie lekarskie dotyczy zdolności do pracy na danym stanowisku i przy określonym zakresie obowiązków. Konieczność przeprowadzenia badań lekarskich przy zmianie stanowiska pracy jest ściśle uzależniona od tego, czy nowe stanowisko jest takie samo pod względem występowania czynników szkodliwych lub warunków uciążliwych. Ocenę taką przeprowadza się nawet wtedy, gdy praca ma taki sam charakter i jest np. pracą biurową.

Również w przypadku awansu pracownika na stanowisko kierownicze pracownik powinien zostać skierowany na badania. Zmiana zakresu obowiązków w tym przypadku wiąże się z podwyższonym poziomem stresu, nienormowanym czasem pracy oraz obowiązkami wynikającymi z zarządzaniem zespołem ludzi, co zdecydowanie podnosi poziom stresu.

 Newsletter_2

Powrót do pracy po długiej chorobie

W sytuacjach gdy choroba pracownika trwa dłużej niż 30 dni, do ponownego dopuszczenia do pracy konieczne jest przeprowadzenie badań kontrolnych. Zaświadczenie od lekarza prowadzącego leczenie pracownika o odzyskaniu zdrowia i zdolności do pracy nie jest dla pracodawcy wystarczającym dokumentem. Ważne są badania przeprowadzone na podstawie skierowania, na którym są wskazane informacje dotyczące stanowiska pracy i aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia wykonanych na tym stanowisku. Niedopełnienie obowiązku skierowania pracownika na takie badanie może spowodować nałożenie na pracodawcę kary grzywny.

Badania kontrolne są konieczne do dopuszczenia pracownika do pracy. Jeśli jednak pracownik bezpośrednio po okresie choroby chce skorzystać z urlopu, pracodawca nie jest zobowiązany do skierowania go na badania, ponieważ urlop nie jest równoznaczny z przystąpieniem pracownika do pracy.

 

Co zrobić, gdy pracownik nie otrzyma zaświadczenia o zdolności do pracy

Jeśli pracownik nie otrzyma od lekarza zaświadczenia potwierdzającego zdolność do wykonywania pracy na danym stanowisku, pracodawca nie może dopuścić takiej osoby do pracy. Nie ma też obowiązku zapewnienia pracownikowi innej pracy. Wyjątkiem od tej reguły są przypadki choroby zawodowej lub wypadku przy pracy oraz pracownic w ciąży lub karmiących piersią.

Jeśli pracownik ma objawy choroby zawodowej na skutek pracy na danym stanowisku lub uległ wypadkowi przy pracy i jednocześnie nie został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, pracodawca jest zobowiązany przenieść pracownika – w terminie i na czas określony w orzeczeniu lekarskim – do wykonywania innej pracy nienarażającej pracownika na oddziaływanie szkodliwych dla niego czynników. Dodatkowo pracodawca ma obowiązek wypłacać pracownikowi dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia przez okres 6 miesięcy, jeśli na skutek zmiany stanowiska pracy jego wynagrodzenie uległo obniżeniu. W przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią pracodawca jest zobowiązany dostosować warunki pracy lub przenieść pracownicę na inne stanowisko a nawet zwolnić pracownice z obowiązku świadczenia pracy zachowując prawa do wynagrodzenia.

 

Kara za niedopełnienie obowiązków

Jeżeli pracownik podejmie pracę bez aktualnych badań lekarskich uprawniających do podjęcia zatrudnienia na danym stanowisku, to pracodawca a nie pracownik ponosi pełną odpowiedzialność za dopuszczenie pracownika do pracy bez odpowiednich zaświadczeń. Jednocześnie pracownik nie może odmówić wykonania badań. Jeżeli jednak to zrobi, pracodawca ma prawo wypowiedzieć pracownikowi umowę na podstawie naruszenia obowiązków pracowniczych.

Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podlega karze grzywny od 1 000 do 30 000 zł.

Ponadto jeśli wskutek zaniedbań po stronie pracodawcy pracownik uległ wypadkowi przy pracy lub zachorował w związku z wykonywaniem pracy, do której nie powinien przystąpić ze względu na stan zdrowia, pracodawca może zostać zobowiązany do zapłaty odszkodowania za poniesiony uszczerbek na zdrowiu. W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia pracownika odpowiedzialność jest większa i jest pracodawca podlega karze ograniczenia lub pozbawienia wolności do lat trzech.