zadzwoń:

22 455 56 01

Jeżeli potrzebujesz pomocy odwiedź nasze:

Centrum Wiedzy

lub

Zadzwoń 

Jeśli masz pytanie

zadzwoń:

22 455 56 00

lub

Wypełnij formularz kontaktowy

Oddzwonimy do Ciebie 

 

05 września 2017

Co zazwyczaj kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy?


Ze względu na szerokie uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy do wszczęcia działań kontrolnych bez zapowiedzi, warto dokonać analizy obszarów będących najczęstszym przedmiotem kontroli i zawczasu przygotować się na nieoczekiwaną wizytę.


Nowe przepisy dotyczące stawki minimalnej zleceniobiorców, zmiany w zasadach zatrudniania cudzoziemców, obowiązek pisemnego zawierania umów o warunkach podjęcia pracy w pierwszym dniu zatrudnienia – to główne zmiany, z którymi mierzą się działy kadr w 2017 roku. Warto zapoznać się z poniższym wykazem obszarów najczęściej kontrolowanych przez Państwową Inspekcję Pracy, aby w miarę możliwości zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami kontroli. Zagadnień jest naprawdę dużo, co również podkreśla współczesną wagę i rolę, jaką w firmach mają działy kadr.


Nieprawidłowości w raporcie z kontroli PIP

Państwowa Inspekcja Pracy przedstawiła raport z prowadzonych kontroli za lata 2007-2017. Główne zarzutu skierowane wobec pracodawców dotyczą:

  • nielegalnego zatrudnienia,
  • braku potwierdzenia na piśmie umowy o pracę i jej warunków,
  • niezgłoszenia osoby zatrudnionej lub wykonującej inną pracę do ubezpieczeń społecznych lub zgłoszenia dokonanego po terminie,
  • niepowiadomienia przez bezrobotnych urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia,
  • braku zezwolenia na pracę u zatrudnionych cudzoziemców.

Na skutek przeprowadzonych kontroli inspektorzy nałożyli 1,2 tys. mandatów karnych na łączną kwotę 1,4 mln. zł, a w przypadku 2,8 tys. pracodawców zdecydowali się na skierowanie wniosków do sądów.

Newsletter_2

Co zazwyczaj kontroluje PIP?

Zakres uprawnień kontrolerów PIP jest bardzo szeroki: od oględzin pomieszczeń, urządzeń, dokumentacji technologicznej i technicznej, po kwestie ściśle kadrowe. Inspektorzy mogą żądać wglądu w dokumenty potwierdzające legalność zatrudnienia, prawidłowość rozliczeń wynagrodzeń oraz innych świadczeń pieniężnych i czasu pracy, przestrzegania minimalnej stawki godzinowej zleceniobiorców, udzielonych urlopów; realizowania uprawnień wynikających z rodzicielstwa i zatrudniania młodocianych lub dyskryminacji pracowników. Weryfikują także kwestie wywiązywania się z obowiązków dotyczących BHP.


Najczęściej popełniane błędy

Przeprowadzone kontrole w większości przypadków wykazują nieprawidłowości w bardzo szerokim zakresie. Dotyczą one: wymiaru i wykorzystania urlopów wypoczynkowych, nieterminowych wypłat wynagrodzeń, nierozliczonych godzin nadliczbowych, nierzetelnie prowadzonej ewidencji czasu pracy, błędnie wyliczonych wynagrodzeń chorobowych i za czas urlopu, niewypłaconych ekwiwalentów lub nieprawidłowo wyliczonych ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, błędnie sporządzonych umów o pracę, nieprzestrzegania norm czasu pracy, nieprawidłowości w prowadzonej dokumentacji pracowniczej, braku wypłaty co najmniej raz w miesiącu przy umowach cywilnoprawnych.

Nieprawidłowości dotyczą też często braku obowiązkowych szkoleń BHP i badań lekarskich oraz w niektórych przypadkach braku uprawnień kwalifikacyjnych do wykonywania określonej pracy. W obszarze obowiązków BHP ważne jest również posiadanie prawidłowo wyposażonych apteczek, ewidencji wypłat ekwiwalentu za pranie, oceny ryzyka zawodowego i opisów zagrożeń na stanowiskach pracy i udokumentowanie przekazywania odzieży roboczej.


Na co warto zwracać uwagę?

Kontrola PIP w zakresie zagadnień stricte kadrowych zazwyczaj dotyczy pięciu głównych obszarów: stosunku pracy, wynagrodzeń, czasu pracy, urlopów i uprawnień dla rodziców i osób młodocianych.

W odniesieniu do stosunku pracy kontrola obejmuje prawidłowość zawartych umów, posiadanie dokumentacji dopuszczającej pracownika do podjęcia danej pracy, sposobu prowadzenia akt osobowych i zgodne z przepisami rozwiązania umowy o pracę. Szczególnie badane są kwestie dotyczące zastępowania umowy o pracę umowami o charakterze cywilno-prawnym i przestrzeganie znowelizowanych w lutym 2016 r. przepisów o umowach na czas określony.

W zakresie wynagrodzeń kontrolowana jest prawidłowość wyliczenia wysokości wynagrodzenia, wynagrodzenia za czas choroby i urlopu oraz wysokość dopuszczalnych potrąceń. Inspektorzy sprawdzają również wypłaty nagród, premii oraz odpraw emerytalno-rentowych lub związanych z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn niezależnych od pracownika, w tym ich zgodność z przepisami prawa i wewnętrznymi regulaminami firmy. Przedmiotem kontroli jest też naliczanie wypłaty za nadgodziny oraz wszelkich dodatków np. stażowych za pracę w godzinach nocnych lub za warunki szkodliwe dla zdrowia oraz zapłata co najmniej stawki minimalnej w przypadku umów zlecenia. Sprawdzane jest również terminowość dokonywania wypłat wynagrodzeń za pracę i co najmniej raz w miesiącu zapłaty za umowy cywilno-prawne w oparciu o wyciągi bankowe.

Kontrola urlopów zazwyczaj dotyczy wymiaru urlopu i terminów jego wykorzystania, wypłat ekwiwalentów za urlop w prawidłowej wysokości, udzielania urlopów dodatkowych pracownikom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz przestrzegania przez pracodawcę obowiązków związanych z urlopami macierzyńskimi i wychowawczymi.

Zakres kontroli czasu pracy obejmuje ewidencję czasu pracy, godziny nadliczbowe, pracę w niedziele i święta oraz zapewnienie pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracę w dniu wolnym od pracy. Inspektorzy analizują, czy nie zostały przekroczone normy czasu pracy i limit godzin nadliczbowych oraz czy nie nastąpiło naruszenie odpoczynku dobowego.

Inspektorzy sprawdzają również realizację przez pracodawcę przepisów prawa w zakresie uprawnień pracowników będących rodzicami oraz zasad i warunków zatrudniania pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych.


Sankcje za naruszenie przepisów prawa pracy

W razie stwierdzenia nieprawidłowości inspektor może wydać wystąpienie z wnioskami skierowanymi do pracodawcy lub wydać nakaz i nałożyć na pracodawcę mandat karny. Jego wysokość ustala się na podstawie Kodeksu wykroczeń i może wynieść od 20 do 5 tys. zł. Zazwyczaj wysokość mandatów oscyluje w granicach między 1 a 2 tys. zł, jednak w przypadku dwukrotnego ukarania i wykazania kolejnego podobnego wykroczenia, wymierzana jest kara w wysokości 5 tys. zł.

Niezastosowanie się do nakazu jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Wszelkie wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym oraz bezpieczeństwa i higieny pracy są zagrożone karą w wysokości od 1 do 30 tys. zł na mocy przepisów Kodeksu Pracy.