zadzwoń:

22 455 56 01

Jeżeli potrzebujesz pomocy odwiedź nasze:

Centrum Wiedzy

lub

Zadzwoń 

Jeśli masz pytanie

zadzwoń:

22 455 56 00

lub

Wypełnij formularz kontaktowy

Oddzwonimy do Ciebie 

 

Każdego roku ustawodawca przygotowuje ponad

25 000 stron aktów prawnych

Podpowiemy Ci, jak poradzić sobie w gąszczu tak często zmieniających się przepisów. 

Zapisz się na Newsletter Prawny Sage

30 września 2017

Rusza „twarda” analityka JPK – jak wybronić się przed fiskusem?

 

Rok od wprowadzenia obowiązku raportowania ewidencji VAT w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego widać pozytywne efekty funkcjonowania nowych przepisów. Druga połowa roku przyniesie dalsze usprawnienia systemu uszczelniania VAT dzięki „twardej” analityce danych JPK. Fiskus jeszcze skuteczniej będzie wykrywał nie tylko błędy, ale także przestępstwa podatkowe.


W pierwszym półroczu 2017 r. dochody budżetu państwa z tytułu podatku VAT wzrosły o 28,1%, czyli o ok. 17,6 mld zł w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Jednocześnie o 1,8 mld zł zmalała wartość postanowień dotyczących wstrzymania zwrotów VAT, a czas realizacji zwrotu skrócił się o 4 dni w porównaniu do pierwszej połowy 2016 roku, co jest dobrą wiadomością także dla przedsiębiorców. To zasługa szeregu zmian w prawie podatkowym, których istotnym elementem jest wdrożenie JPK. Zmiany te wpłynęły m.in. na zmniejszenie o 4,19 mld zł deklarowanych kwot zwrotów z VAT rok do roku. Można wnioskować zatem, że nowe przepisy mają skuteczne działanie prewencyjne w zakresie wyłudzeń VAT.


„Twarda” analityka danych JPK

Do tej pory automatyczne analizy danych JPK pozwalały przede wszystkim na wykrywanie błędów, takich jak niezgodności między raportem JPK_VAT a deklaracją VAT, rozbieżności co do kwot transakcji wykazanych przez kontrahentów, czy uwzględnienie w ewidencji faktur VAT wystawionych przez podmioty nie będące czynnymi płatnikami tego podatku. Urzędnicy mogli także wyszukiwać puste faktury dokumentujące fikcyjne transakcje kontrolując przesłane dokumenty także z poprzednich dwóch miesięcy, czyli okresu, w którym podatnik może odliczyć podatek naliczony. Jeśli kontrahent w tym okresie nie wykazał sprzedaży, oznacza to, że transakcji tej fizycznie nie było. Wymagało to jednak ręcznego przeszukiwania danych.

Fiskus ma w sierpniu uzyskać znacznie lepsze narzędzia do wykrywania nieprawidłowości i przestępstw podatkowych. Narzędzia informatyczne analizujące w sposób automatyczny dane z JPK pozwolą wykonać w jeden dzień pracę urzędników, która uprzednio zajmowała dwa tygodnie,. To tzw. „twarda” analityka. W Czechach wprowadzona została we wrześniu 2016 roku i od tamtej pory pozwoliła zidentyfikować około 300 grup przestępczych i wykryć ogółem przeszło 100 tys. nieprawidłowości.

Wprowadzenie „twardej” analityki JPK oznacza, że fiskus będzie mógł znacznie łatwiej wykrywać powiązania między kontrahentami, np. w grupie przestępczej, bowiem do tego zadania wykorzystany zostanie odpowiedni algorytm, co wykluczy poszukiwanie powiązań „na piechotę”. Ponadto organy skarbowe wprowadzają analizy branżowe, które będą dotyczyły obrotu poszczególnymi towarami. Zakres analizowanych danych jest stale poszerzany, a informacje zawarte w raportach JPK mają być docelowo porównywane także z innymi danymi posiadanymi przez Krajową Administrację Skarbową i Ministerstwo Finansów, np. z tzw. Fundamentem Danych, czyli hurtownią danych, która będzie zbierać i przekazywać do analizy informacje z kilkudziesięciu systemów informatycznych oraz z baz zewnętrznych. Ponadto w ramach KAS mają działać wyspecjalizowane piony analityczne, które będą koncentrowały się na identyfikowaniu przedsiębiorców działających wbrew przepisom.

Newsletter_2


Jak bronić się przed fiskusem?

Podstawową obroną przed podjęciem działań sprawdzających bądź kontroli ze strony organów podatkowych jest nie przyciąganie ich uwagi, czyli eliminacja błędów w przesyłanych raportach JPK. Narzędziem, które wspiera podatników w tej kwestii jest e-Audytor opracowany przez Sage, czyli platforma, na której przedsiębiorca może sprawdzić nie tylko poprawność techniczną wygenerowanego z dowolnego oprogramowania pliku, ale także jakość danych podatkowych, zidentyfikować pomyłki oraz ryzyka podatkowe, czy też porównać dane z deklaracji VAT oraz JPK_VAT. Platforma pozwala także na zweryfikowanie kontrahenta, czy jest on czynnym podatnikiem VAT. Dzięki temu można wyeliminować podstawowe błędy, pod względem których kontrolowane są dane JPK.

Niezgodności między JPK_VAT a deklaracją za ten sam okres od miesięcy są pretekstem do przesyłania przez organy podatkowe wiadomości e-mail lub sms do przedsiębiorców, aby sprawdzili poprawność przysłanych informacji i skontaktowali się z właściwym urzędem skarbowym w celu wyjaśnienia niezgodności i ewentualnego skorygowania dokumentów. Weryfikowanie dokumentów przed ich wysłaniem do MF skutecznie wyeliminuje tego typu błąd.

Po przeprowadzonych przez fiskusa kontrolach plików przesyłanych przez przedsiębiorców okazuje się, że dużym problemem są wykazywane w ewidencji faktury od podmiotów, które nie są czynnymi podatnikami VAT. W marcu z powodu tego błędu organy skarbowe przesłały blisko 30 tys. wiadomości do podatników, aby skorygowali raporty i deklaracje VAT. Istotne jest, aby przedsiębiorcy traktowali te powiadomienia poważnie, ponieważ ich zlekceważenie może być przyczyną wszczęcia postępowania ze strony urzędu skarbowego.


Konieczna weryfikacja kontrahentów

Bieżąca kontrola statusu kontrahentów , jako płatników VAT jest o tyle ważna, że od początku roku urzędy masowo wyrejestrowują podatników z rejestru VAT zgodnie z nowelizacją ustawy o VAT obowiązującą od początku 2017 roku. Warto zwrócić tu uwagę, że podatnik stosunkowo łatwo może utracić status czynnego podatnika VAT. Wystarczy, że urzędnik urzędu skarbowego trzykrotnie bezskutecznie będzie próbował skontaktować się z podatnikiem, np. na podany przy zgłoszeniu rejestrowym numer telefonu lub adres siedziby firmy, a podatnik może zostać wykreślony z rejestru VAT. Oznacza to, że zmiana numeru telefonu lub adresu, której przedsiębiorca nie zgłosi w urzędzie skarbowym może stać się przyczyną utraty statusu podatnika VAT. Może to dotyczyć zarówno kontrahentów, od których przedsiębiorca otrzymuje faktury, bądź jego samego. Urzędy nie mają bowiem obowiązku informować podatnika w takich przypadkach o wykreśleniu z rejestru.

audytorA


Analiza JPK na skalę międzynarodową

Wyłudzenia VAT wiążą się nie tylko z działalnością przedsiębiorców na terenie kraju, ale także w handlu międzynarodowym. JPK ma potencjał rozwiązania i tego problemu. Jeśli udałoby się uzyskać porozumienie ponad granicami, szczególnie w kwestiach technicznych, z krajami, które również wykorzystują raporty JPK, możliwe byłoby wykrywanie przestępstw na skalę międzynarodową. Taką współpracą zainteresowani są np. Czesi. Są to jednak długoterminowe plany. Póki co Ministerstwo Finansów dopracowuje narzędzia do wykrywania przestępstw podatkowych w skali krajowej. Z różnych zapowiedzi wynika, że pełną gamę narzędzi do „twardej” analityki JPK uzyska do końca bieżącego roku.